کامپیوتر - کشاورزی چی می خوای بگو ؟

                      آفلاتوكسین ها در غذاهای دام و طیور

مقدمه

آفلاتوكسین ها به گروهی از مواد اطلاق می شود كه فوق العاده سمی بوده و از متابولیت های ثانویه سرطان زا محسوب می شود . این مواد توسط سویه های خاصی از آسپرجیلوس فلیووس و آسپرجیلوس پرسایتیكوس تولید می شود. آفلاتوكسین به چهار گروه عمده B1 ، B2  ، G1 و G2 تقسیم بندی می شوند و شكل ساختمانی آنها تعیین كننده درجه سمیت آنها در بدن می باشد.

از عوامل مؤثر در تولید آفلاتوكسین ها می توان به عوامل ژنتیكی و محیطی مانند نوع قارچ ، نوع سوبسترا ، رطوبت ، دما ، زمان ، رشد و بلوغ محصول ، صدمات ، تهویه، ذخیره سازی ، فرایند ، نور و  PH اشاره كرد. ولی باید توجه كرد كه رشد قارچ های آسپرجیلوس لزوماً به مفهوم تولید آفلاتوكسین ها نمی باشد.

روش های تعیین آفلاتوكسین ها

این روش ها عموماً به صورت فیزیكو شیمیایی بوده و شامل مراحل نمونه برداری ، استخراج ، رسوب، تصفیه ، جداسازی و كمّی كردن می باشد. آفلاتوكسین مواد غذایی مشكوك پس از نمونه برداری مناسب ، به یكی از دو روش CB  و BF  كه به ترتیب با كلروفورم و متانول صورت می گیرد ، استخراج شده و سپس ناخالصی های آن توسط تركیبات مختلف رسوب داده می شود . پس از این مرحله محلول آفلاتوكسین استخراج شده توسط حلال های مناسب مانند كلروفورم از نظر چربی ها ، كربوهیدرات ها و رنگدانه‌ها تصفیه می شود .در مرحله جداسازی از روش های مختلف مانند TLC[3] و HPLC [4] استفاده می شود . در روش TLC نمونه تصفیه شده ، با حجم مشخصی از محلول های بنزن و استونیتریل حل شده و پس از این مرحله برای نقطه گذاری روی پلیت های كروماتوگرافی استفاده می شود . پس از نقطه گذاری ، درخشندگی نمونه های مورد آزمایش و شاهد ، زیر نور UV[5] باهم مقایسه می شوند . در روش HPLC برای جدا سازی آفلاتوكسین ها از كروماتوگرافی جذبی استفاده می‌شود . ذرات آفلاتوكسین نمونه مشكوك ، بر اساس تفاوت در درجه جذب به سطوح جامد ، جداسازی می‌شوند .

روش كار با TLC

برای انجام این آزمایش ابتدا به نمونه آسیاب شده ، متانول و هگزان نرمال اضافه شده و عمل شیكینگ و سانتریفوژ روی آنها انجام می گردد. در حین این مراحل می بایستی آفلاتوكسین موجود با متانول حل شده و ناخالصی ها از قبیل تركیبات غیر از آفلاتوكسین ها خارج شده باشند. ولی همراه با آفلاتوكسین ها ، سموم دیگر و رنگدانه ها نیز حضور دارند. لذا به نمونه باقیمانده كه همراه با متانول است ، كلروفرم افزوده شده و در واقع آفلاتوكسین ها كه در متانول حل شده اند ، به كلروفرم انتقال داده می شوند. برای حذف رنگدانه ها ، از فلئوروسیل و سلفات سدیم استفاده می گردد. عصاره آبكی در بن ماری تبخیر داده شده و بدین طریق كلروفرم خارج می گردد. به عصاره خشك ، بنزن و استو نیتریل افزوده شده و از محلول بدست آمده كه دارای غلظت خاصی از آفلاتوكسین ها بود ، برای نقطه گذاری روی صفحات كروماتوگرافی با لایه نازك استفاده می شود. محلول های نمونه و استاندارد ، توسط سرنگ های مخصوص روی صفحه كروماتوگرافی نقطه گذاری شده (شكل) و درخشندگی آنها زیر نور UV باهم مقایسه می شوند .

References:

1- بی نام. 1378. آفلاتوكسین ها. شمارة استاندارد 2707، مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران.

2- Leitao, J., J. R. Bailly and G. De Saint Blanquat. 1992. In: L. M. L. Nollet. (ed.) Food Analysis by HPLC. Marcel Dekker Inc.

3- Salunkhe, D. K., R. N. Adsule, N. Padule. 1987. Aflatoxines in foods and feeds, Metropolitan Co